Kultura aborygeńska

Intrygująca jest sztuka aborygeńska , bo wprowadza w inny świat. Sztuka zawsze była nieodłączną częścią codzienności Aborygenów, miała głęboki sens i wartość i była nierozerwalnie podporządkowana ich światopoglądowi i wierzeniom. W ich kulturze sztuka współgra i dopełnia religię i mity. Twórczość jest sposobem przekazywania kolejnym pokoleniom idei i wskazówek jak żyć. Wszyscy uczestniczyli w tworzeniu sztuki, każdy był artystą. W ich kulturze sfera sakrum przenika każdą dziedzinę życia, a więc sztuka jest pośrednikiem pomiędzy mitycznym Czasem Snu (Dreamtime) a teraźniejszością. W przekonaniu Aborygenów świat istniał zawsze a Czas Snu to epoka, kiedy to bogowie, duchy i ich przodkowie totemiczni pojawili się na ziemi i stworzyli świat materialny - skały, drzewa, rzeki, góry, jaskinie, zwierzęta, rośliny, ludzi i ustanowili porządek duchowy - nadali prawa, obyczaje, zasady moralne i rytuały. Czas Snu ma metafizyczny wymiar i jest pojęciem trudnym do zrozumienia. Odnosi się do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, trwał i trwa bez końca, można się do niego dostać lub porozumieć z przodkami poprzez odpowiednie magiczne rytuały. Legendy aborygeńskie opisujące Czas Snu stanowią najstarsze istniejące przekazy ustne mające nawet ponad 130 tys. lat. Aborygeni nigdy nie stworzyli pisma tak więc ich mity, zwyczaje i rytuały są przekazywane w formie ustnej lub właśnie za pomocą sztuki np. rysunków, malowideł na ciele, rzeźb na skale, korze eukaliptusa, przedmiotów sakralnych etc. Podczas ceremonii plemiennych pieśniami, muzyką i tańcem odtwarza się pradawne opowieści o przeszłości. Ich ceremonie to wręcz przeżycia mistyczne na pograniczu magii, transu, czy hipnozy. Niektóre z nich tylko dla wtajemniczonych przekazują wiedzę egzoteryczną, umożliwiają przywołanie mocy przodków i komunikowanie się z nimi, ich energią. Im większy stopień wtajemniczenia tym dostęp do większej wiedzy ukrytej pod licznymi metaforami, analogiami i alegoriami. To samo dotyczy gry na didgeridoo, instrumencie, który dla wtajemniczonych wydaje głos przodka totemicznego. Dźwięki płynące z tego instrumentu, który jest tubą sporządzoną z wydrążonej gałęzi młodego drzewa eukaliptusa, pozostawiają niesamowite wrażenie. Nieodzownym elementem kultury aborygeńskiej jest bumerang używany do celów rytualnych a także podczas polowań i walk. Podobnie malowidła (na skale, korze, ciele) są opowieściami, mają jakieś znaczenie, mają zakodowane informacje z Czasu Snu i przekazują jakąś wiedzę kolejnym pokoleniom. Niektóre malowidła sięgają epoki paleolitu. Są to odciski dłoni, naskalne rysunki, ryty. Najdawniejsze powstały ok. 20 tys. lat temu, a może nawet 50 tys. lat temu i są najstarszymi na świecie dziełami sztuki i przedmiotem badań naukowców. Przedstawiają dawno wymarłe zwierzęta, istoty mityczne. Aborygeni wierzą, że niektóre malowidła to bóstwa, które same wmalowały się w ścianę skalną, toteż dotykanie świętego malowidła połączone z niezbędnym rytuałem jest bezpośrednim kontaktem z bóstwem. Jeden z najbogatszych zespołów malowideł naskalnych znajduje się w Parku Narodowym Kakadu (Terytorium Północne). Aborygeni do malowania używali głównie glinki ochry, wapna lub węgla drzewnego i nakładali je palcami, pędzlami z ludzkich włosów lub ptasimi piórami. Charakterystyczna jest ich rentgenowska technika malowania (X-ray painting). Przy jej użyciu powstały malowidła naskalne jakby prześwietlone, z zaznaczonymi narządami wewnętrznymi ludzi i zwierząt niczym promienie rentgenowskie ujawniającymi wewnętrzną strukturę postaci. Inną znaną aborygeńską techniką malowania jest współczesne malowanie kropkami (dot painting) zapoczątkowane w latach 70. 20-tego wieku na terenach zachodniej i centralnej pustyni, zwane malarstwem pustyni.

W czasach mitycznych sztuka służyła Aborygenom wyłącznie jako element życia religijnego, aspekt religijny i magiczny miał podstawowe znaczenie. Dzisiaj jest środkiem przez który tradycja i przeszłość są przekazywane współczesnym odbiorcom. Obecnie sztuka aborygeńska jest ceniona przede wszystkim za względu na jej wartości artystyczne i estetyczne. Mimo to wiele obrazów malowanych na użytek zachodniego rynku nadal przedstawia sakralne historie, nawiązuje do tradycyjnych wierzeń i wydarzeń.